IEO Edicions
Pantòri (ATS 194)
Parution : 15/06/2013
ISBN : 9782859105082
234 pages
13.5 x 18
16.00 €
Romieg JUMÈU
Pantòri (ATS 194)
A tots 194
1851. Napoléon le Petit manigance son coup d’État. A la différence de l’ensemble des insurrections du XIXème siècle, ce ne sont ni les ouvriers ni les étudiants qui se lèveront au nom de la République, mais seuls quelques paysans provençaux des basses Alpes, de la Drôme et du Var. Au milieu de tous ces évènements, une famille de libéraux marseillais avec ses amours, ses engagements, et ses désillusions.
1851. Napoléon lo Pichòt entrinca son Còp d’Estat. A còntra suberna de totei leis insureccions dau sègle XIX, son pas leis obriers ni leis estudiants que s’enrebèlisson per aparar la Republica mai quasi solets lei pacans provençaus deis Aups bassas, de la Droma e dau Var. La repression sarà terribla. Au mitan deis eveniments, una familha de marselhés liberaus ambé seis amors, seis engatjaments e sei desenlusiments.

Rémi Jumeau est né à Marseille. Après des études à l’École des Beaux-Arts et un prix de gravure et d’esthétique, il travaille dans la publicité. Il a déjà publié "Sénher Quau", "Cronicas imaginàrias", "Pantòri" e "Embolh a Malamosca" dans la collection « a Tots », et un recueil de poèmes, "E siguèsse una nafra... la lutz".
Romieg Jumèu es nascut a Marselha. Après d’estudis a l’Escòla de Bèlas-Arts e un Prèmi de gravadura e d’estetica, a trabalhat dins la publicitat. A ja publicat "Sénher Quau", "Cronicas imaginàrias", "Pantòri" e "Embolh a Malamosca" dins la colleccion « a Tots », e un recuelh de poèmas, "E siguèsse una nafra... la lutz".

« Ausi lei cridadís dei marins sus la cubèrta ; lei rires, lei cançons e mai leis odors de la vida vènon fins a ieu, per bofadas, segon l’umor deis auras. Puei aquelei landan vèrs Marseha e entendi plus ren que l’alen potent de la mar.
E mai que siguessiatz nascuts, totei dos, après l’annada funèsta, siatz encuei tot çò que me rèsta de la familha nòstra. La tendresa que me ligava tant fòrt a vòstre paire, l’ai portada sus vosautrei ; ni lo temps, ni ma vida d’exili l’an poguda estofar.
Pensatz a ieu, de còps ! »
Revue de presse
Consulter Pantòri Sèrgi Viaule www.jornalet.com, 31/05/2014
Consulter De nouvelles publications www.1851.fr/, 11/10/2013
Consulter Pantòri le roman des multiples destins Alain Barthélemy-Vigouroux Aquò d'aquí (www.aquodaqui.info), 17/09/2013
Consulter Joan Saubrement duerbe lo ventalh literari Joan Saubrement Aquò d'Aquí (www.aquodaqui.info), juillet 2013 (n°258)
Pantòri
Romieg Jumèu es un autor que, fins ara, aviá pas publicat que de recuèlhs de novèlas fantasticas. Aqueste roman es estat una aürosa suspresa. Fa plaser de véser que l’escrivan se siague lançat dins l’escritura del long cors. Probablament l’exercici d’escritura lo pus malaisit a realizar e a capitar. E mai se prèsi pas al delà la sciéncia-ficcion e lo fastastic, aviái, ça que la, relevat dins las òbras anterioras de Romieg Jumèu l’estòfa d’un escrivan de tria. Lo mestièr de qualqu’un que podiá anar mai luènh que çò que, fins ara, nos aviá porgit. Una sentida qu’aviái ja exprimida al moment de la publicacion de sos primièrs libres.

Pantòri es per ieu un roman complet. Es ric e formiquejant. A la debuta, sembla un roman social a la Claudi Barsotti. Çò qu’es, ja, una de las melhoras referéncias de la literatura nòstra actuala. L’accion se debana al sègle XIXn. Un de sos eròis, que lucha per la republica contra la temptativa de restauracion reialista, sembla, per fòrces costats, lo que Claudi Barsotti met en scèna dins son darrièr libre Lo capitani de la republica. Es, atanben, l’istòria d’un engatjament politic ont l’eròi met tot en jòc, compresa sa pròpria vida, per complir son ideal de democracia e de justícia sociala.

Marselha es un pauc la patria del roman social occitan. Romieg Jumèu perpetua amb bonaür aquela tradicion ja vièlha. Soi pas un especialista mas la cal far remontar a Victor Gelú, si que non encara pus naut. Dins aqueste Pantòri, i a mai que l’engatjament politic dels protagonistas, i a tanben un questionament prigond sus las relacions umanas. I a, subretot, una dobertura de soscadissa sus las passions amorosas, las aürosas, e las que ne son mens. Mai qu’aquò! S’i tròba una reflexion filosofica sul sens de la vida. L’autor fa de longa l’anar e lo tornar prospectiu sus las dificultats de l’existéncia. Me rebecaretz que se la granda literatura servissiá pas a nos remenar qualquas questions existencialas, a de que serviriá?

Un de sos personatges centrals va fins a l’embarrament volontari per aver pas a suportar l’agach del autres, si que non lo del seu pròpri caratge. Pertot ont i a l’uman, i a, pauc o pro, la foliá dels umans. Romieg Jumèu o sap e ensaja d’explorar totas las dralhas dels psiquismes mai o mens neurotics, quand son pas completament psicotics. I a la violéncia exercida pels unes suls autres e i a tanben l’autoflagelament. Una violéncia pus subtila e de plan mal comprene per qui es pas concernit.

Aquò balha una òbra densa. Claufida de pistas de pensaments dins totes los domenis de la vida vidanta. Nos regalam de las situacions inversemblablas que nos prepausa l’autor. Las peripecias dins las qualas s’entravan los personatges son nombrosas e inesperadas. Son susprenentas de mai d’un biais e es aquò que fa l’embelinament de l’òbra. Se poiriá dire qu’es un roman realista claufit de mistèris. Lo legeire es talament pivelat que pòt pas mai daissar la rega abans d’aver acabat lo camp de l’impossible.

Benlèu que, tot comptat e rebatut, lo primièr d’aquestes mistèris demòra, lo de la creacion dins l’espelida d’una òbra literària. D’aqueste costat sièm pas decebut que la que nos prepausa Romieg Jumèu es asondanta de trobalhas de tota mena. Possedís lo manejar de totas las ficèlas del roman, no’n balha aquí-çai la pròva. Es manifacièr e constant dins son prètzfach.

Son libre es escrich dins un provençal remirablament mestrejat. L’autor, al rebat de Claudi Barsotti, a sabut esporgar sa lenga de totes los localismes esquerrièrs que, tròp sovent, fan qu’un dialècte se racocona sus el per melhor s’alonhar de l’intercompreneson occitana. Quicòm que, se contunha, acabarà per tuar la lenga. Aürosament l’autor, un còp de mai, a sabut tombar pas dins aquela trapèla. Nos ofrís una lenga modèrna e pasmens chucosa de sa prigonda e feconda provençalitat. Coma qué, las doas causas son pas imcompatiblas.

Basta pas pus que d’esperar que Romieg Jumèu ne demorarà pas an aqueste primièr ensag romanesc e que no’n tirarà maites de sa biaça. Qu’o fague per son plaser e lo de la molonada. Pantòri es un roman que vos aconselhi de legir al pus lèu. Mai serem nombroses a lo legir e melhor l’edicion nòstra se portarà. Melhor l’edicion nòstra se portarà e maitas vocacions d’escrivan naisseràn. Es un fenomèn vital conegut: lo dinamisme crida lo dinamisme.
Sèrgi Viaule
www.jornalet.com, 31/05/2014
Retour au sommaire des articles
De nouvelles publications
Romieg Jumeù, Pantori, IEO Edicions, coll. A tots, 2013, 16 euros.
Ce roman en provençal se déroule au moment du coup d’état de 1851 à Marseille et dans les Basses-Alpes, à Valensole. Son auteur, Rémy Jumeau, est le président du CREDD’O Provence (Centre de rencontres, d’études, de documentation et de diffusion d’Oc), situé à Graveson, association active qui conserve une bibliothèque remarquable sur la Provence. Rémy Jumeau est l’arrière-petit-neveu d’Aillaud de Valensole, un républicain de 1851.

Association 1851 pour la mémoire des résistances républicaines
Hôtel de Ville 04190 LES MEES
www.1851.fr/, 11/10/2013
Retour au sommaire des articles
Pantòri le roman des multiples destins
Pantòri est une île que fait naître Rémy Jumeau, Et aussi une oeuvre d’inspiration stendhalienne, en occitan de Marseille, dans laquelle la multiplicité des destins rappelle le foisonnement de la vie. Pantòri n’est pas un roman historique. Même s’il transporte son lecteur à la naissance du second empire. Pantòri n’est pas un roman par lettres, comme il en a tant fleuri aux temps classiques. Même si les lettres de son héroïne [...]

la suite sur: www.aquodaqui.info/Pantori-le-roman-des-multiples-destins_a404.html
Alain Barthélemy-Vigouroux
Aquò d'aquí (www.aquodaqui.info), 17/09/2013
Retour au sommaire des articles
Joan Saubrement duerbe lo ventalh literari
[...] lo segond se vòu, eu tanben, roman istoric mai, dins "Pantòri", se tracta dau còp d’Estat de Badinguèt en 1851 e coma per Casaulx, se debana a Marselha amb d’eveniments dins lei Basseis Aups com se disiá a passat temps. Romièg Jumèu jòga de sa fina erudicion sensa afectacion e nos pinta dins son libre çò qu’èra la vida vidanda a Marselha après l’extension dau Pòrt vèrs la Jolieta. Son personatge principau, Donacian Sobeiran, es un captau qu’aviá fach fortuna dins lo negòci mai qu’encuei lo diriam progressista. Jumèu, en amic dei Bèus-Arts, nos desvèla tota la paleta d’un vocabulari requist e, s’avètz oblidar çò qu’es un "palimpsesti" o un "pallicare ferotge", farètz coma nos, prendrètz un diccionari.
Joan Saubrement
Aquò d'Aquí (www.aquodaqui.info), juillet 2013 (n°258)
Retour au sommaire des articles
Réalisation : William Dodé - www.flibuste.net | Graphisme www.charlottelambert.net | IEO Difusion - IEO/IDECO - ZA plaine St-Martin - 81700 Puylaurens Remonter Repojar