IEO Edicions
Delà la mar

Parution : 31/08/2020
ISBN : 9782859106188
188 pages
13.5 x 18 cm
15.00 €
À paraître le 31/08/2020
Sèrgi GAIRAL
Delà la mar
Atots n°165
1ère édition en 2004
Dins la segonda mitat del sègle XIX, per de rasons mai que mai economicas, lo movement migratòri dels Roergasses (Avaironeses de uèi) s’accelerèt cap a d’autres païses e continents. En 1884, a l’iniciativa de Clamenç Cabanettes, a l’entorn de 160 personas (adultes e enfants) emigrèron cap a la pampa argentina per fondar una colonia, venguda la vila de Pigüé (15000 estatjants). Foguèt una aventura extraordinària per l’epòca que representava un cambiament total e definitiu. Çò sol sufiriá a escriure un roman, mas i a tanben l’aspècte lingüistic qu’interessèt particularament Sèrgi Gairal. Es una colonia occitana que foguèt creada e que faguèt resclantir nòstra lenga en America pendent qualques decennis.

Es dins aquel contèxte, de la fin del sègle XIX, que se debana aqueste roman, a l’encòp en Roergue e en Argentina, que pausa un problèma totjorn d’actualitat : l’emigracion cap a d’autras tèrras per fugir la misèria…

Sèrgi GAIRAL. Naissance : 19 février 1948 à Castres (Tarn). Licence d’espagnol à Toulouse. Professeur d’espagnol. Retraité depuis 2008. Cours et ateliers d’occitan. Collaboration aux dictionnaires de Christian Laux, Cantalausa et la méthode Cap a l’Occitan (IEO). Conférence sur l’émigration rouergate en Argentine.
Marié, trois enfants.
Sèrgi GAIRAL. Naissença : 19 de febrièr de 1948 a Castras (Tarn). Licéncia d’espanhòl a Tolosa. Professor d’espanhòl. Retirat dempuèi 2008. Corses e talhièrs d’occitan. Collaboracion als diccionaris de Cristian Laus, Cantalausa, e lo metòde Cap a l’Occitan (IEO). Conferéncia sus l’emigracion roergassa en Argentina.
Maridat, tres enfants.

Après l’ainat, qu’aviá catòrze ans, avián aguts los bessons, n’avián perduda una en camin, avián agut lo quatren, lo cinquen, puèi la seisena nada-mòrta. De veire aquel còrs sens vida dins los braces de la levandièira, lo pagés n’èra demorat mut, assucat, anequelit…
Sièis ans pus tard, tres còps aviá facha repetir la femna. Al quatren èra sortit en rondinant, sens se revirar. Ela s’èra retirada dins la fòraiguièira per eissugar qualques lagremas. Lo ser, al lièch, l’aviá pas agachada. Tota la nuèch a far tantarra, a se demandar se l’enfant èra seu, se naisseriá normal, se ne sortirián pas dos tornarmai, se seriá pas mièlhs que tot aquò s’arrestèsse. Ela tanpauc dormissiá pas, de lagui, non pas qu’acceptèsse pas l’emprenhament novèl, mas de saupre l’òme enchiprós que jamai.
L’endeman, foguèt el qu’o anoncièt a l’ostalada d’un biais un pauquet enigmatic : « Dins qualques meses, tornarem metre lo cadieiron. » Totes l’agachèron, totes s’entragachèron. Lo vaquièr regassèt. Present dins l’ostal quinze ans abans que lo pagés se maridèsse, partejava mai d’un secrèt, coneissiá los projèctes, participava sovent a las decisions. Agèt lèu l’explicacion ; la quítia pagesa precisèt sulpic que, d’en primièr, caldriá desemposcar lo brèç.
– Siás tornarmai aital… diguèt l’ainat, un chic fatalista.
– Tornarmai, Viçenç.
– Tornarmai per dos… se ne vira, faguèt un dels bessons.
– Aquò rai, metrem dos cadieirons, apondèt l’autre.
Après un cort silenci, lo paire concluguèt :
– Val mai dos de vius qu’un de mòrt. [...]
Réalisation : William Dodé - www.flibuste.net | Graphisme www.charlottelambert.net | IEO Difusion - IEO/IDECO - ZA plaine St-Martin - 81700 Puylaurens Remonter Tornar pujar