IEO Edicions
Lo libre dels grands jorns

Parution : 27/08/2020
ISBN : 9782859106157
128 pages
13.5 x 18 cm
14.00 €
Joan BODON
Lo libre dels grands jorns
Édition financée par l’IEO sur ses fonds propres
Il se sait malade et fuyant son univerrs familier, il arrive par hazard à Clermont-Ferrand. Pourquoi ne pas y passer quelques jours, ses derniers ?

Un des très grands romans de Joan Bodon.

Une traduction française du roman, Le Livre des grands jours, d’Alem Surre Garcia, est également disponible dans la collection Passatge.
Se sap malaut d’un cancèr, a fugit son mond familièr, e arriba per azard a Clarmont d’Auvèrnha. Per de qué pas i passar sos darrièrs jorns ?

Un dels grands romans de Joan Bodon.

Existís una traduccion francesa del libre d’Alem Surre Garcia (Le livre des grands jours), disponibla dens la colleccion Passatge

Jean BOUDOU (Joan BODON en occitan)(Crespin, 11/12/1920 - Algérie, 24/02/1975), est un des grands écrivains du monde moderne. Marqué par l‘imaginaire du conte, il aborde dans son oeuvre des thèmes universels ou bibliques pour parler de son intimité avec la langue occitane qu’il voit décliner.
Joan BODON (Jean BOUDOU en francés) (Crespin, 11/12/1920 - Argeria, 24/02/1975), es un dels grands escrivans del mond modèrne. Marcat per l’imaginari del conte, tracta dins son òbra de tèmas universals o biblics per parlar de son intimitat amb la lenga occitana que vei demesir.

...Cercarai pas mai de luchar. Ça que la contra qual tustar ? Aver agut un enemic, lo conéisser de còs, de nom. Tot lo meu vam m’auriá servit.
Una batèsta sens esper… Mas i a pas degun contra ieu. Contra qual aparar lo ben : l’eretatge que degun non vòl ?
Un enemic val un amic. Cadun pren l’autre per qualqu’un. Mas totes me prenián per res. Per ieu solament lo mesprètz, encara mens que lo mesprètz : l’indiferéncia sens onor. [...]
Revue de presse
Consulter Critica Sèrgi Viaule 03/2020
Critica
Lo libre dels grands jorns » o Joan Bodon en cèrca d’eqüacions temporalas

Fasiá quaranta dos ans qu’aviái pas tornat legir Lo libre dels grands jorns de Joan Bodon. Per aquò far, agantèri l’edicion originala de 1978, valent a dire lo N° 36 de la remirabla e preciosa colleccion « Atots » de l’Institut d’Estudis Occitans » que la cobèrta n’es illustrada pel Paure Pèire François. De l’òbra me’n demorava pas que lo reire-sovenir d’un ambient sorne e per plan dire… bodonenc. Me trigava tornar cabussar dins aquel univèrs entre sòmi e cachavièlha, entre nuèit blanca e jornada blava.

De cap en cima, aquel libre es una reflexion sus la temporalitat. Lo temps que passa e lo que, mai o mens, agacham passar. Tre que se dobrís la primièra pagina del volume tombam cap e tufa sus un mot, un sol en plen mitat de la pagina : L’eternitat. Coman se Joan Bodon nos convidava de començar per la fin, o puslèu de càser dins l’intemporalitat del nonrés. Aquel roman sembla voler començar per una fin que… s’acabariá pas ! Tre las primièras paginas se pren acte de l’impermanéncia de tota causa e doncas de la futilitat de tot çò que fa la vida, e mai que mai de las convenéncias socialas.

L’òme que « tomba » de tren a Clarmont d’Auvèrnha, es sol. Es perdut per se voler pèrdre. Sap pas mai çò que vòl, nimai se solament a enveja de quicòm. Tal un zombí, rebala son malviure coma qual auriá lo caluquitge. Lo viatjaire naufragièr es a chauchar dins un vuège abissal. Pauc a cha pauc los instints animals tornan naseja en el : beure, manjar e bicar.

Amb aqueles tablèus grisencs tirant suls negres, retrobam lo lagui que sovent caracteriza l’èime desabusat de Joan Bodon. L’autor roergat jòga del negre coma tanplan son compatriòta Pèire Soulages. Aquel parallelisme es d’ont mai curiós que sembla pas abusiu. An totes dos aquela propension a far lusir lo negre, a lo far viure.

Dins la vila granda, lo personatge en cèrca de temps se fond amb las muralhas, pas totjorn plan netas. Vira en redond coma un pòrc malaut : « Totes me prenián per res. Per ieu solament lo mesprètz, encara mens que lo mesprètz : l’indiferéncia sens onor ». L’innocent condemnat sembla desvariat, victima d’una depression vertiginosa, sens fons. Per suenhar sa vacuitat, l’òme tròba pas qu’una escampa : beure. Beure per doblidar ? Mas doblidar qué ? Chumar de bon vin e consumir de sèxe de paura qualitat, sembla las parets contra las qualas lo personatge se va tumar. Aquí son las ocupacions ont sembla voler se negar tanlèu arribat a Clarmont d’Auvèrnha. Mentretant, : « Çò que sembla l’amor, es encara l’amor… ».

Aquel Libre dels Grands jorns se presenta coma la faula d’una vida perduda d’avança, la d’un combat contra las montanhas de l’indiferéncia. Explòra la marginalitat, totas las marginalitats. Es un obratge-confession (mas gaireben totes los libres de Joan Bodon o son) dins lo qual l’autor se vira e se revira sus sa trajectòria d’òme e de poèta a mand de pèrdre sa lenga. Non pas que la se desbrembariá, mas qu’una fòrça diabolica la i vòl panar en n’i enfonilhant insidiosament una autra dins las cervèlas. L’autor fa lo parallèl entre la mòrt anonciada del personatge e l’assassinat, non mens anonciat, de la lenga nòstra. S’identifica a la lenga. Amb ela, lo temps del libre e dels grands jorns, fa còs e vida comuna. Que vendrà l’uman sens son vèrbe ? Quand son parlar se serà definitivament atudat ? Aquesta singulara narracion vira a l’entorn d’aquesta question. Lo raconte es d’ont mai ponhent qu’es escrich a la primièra persona.

Joan Bodon auriá pogut far morir son personatge dins una espetada festiva, emai benlèu es çò qu’auriá desirat, mas i poguèt pas capitar. Un còp mai cabussam amb el dins l’incertesa, la qu’emplena lo còr d’un vuèg pesuc, agre coma las cantinas de piqueta beguda dins una solesa de plomb. Amb Joan Bodon i a totjorn : « Çò que se vei e çò que s’imagina ».

Mas tornem o dire, aquel libre es una soma longa de variacions e especulacions sul temps que passa o que passa pas : « Lo relòtge que s’arrèsta, sens fin marca la meteissa ora. (…) Lo temps passa pas mai, jamai es pas passat. Ja uèi deman es ». Aquel libre dels grands jorns, es benlèu lo mai misteriós de l’escrivan nòstre lo mai enigmatic.

Es tanben per Joan Bodon l’escasença de tirar de sa memòria qualques contes filosofics. Amb el siem de longa dins un onirisme cachavielhenc. Sabem pas jamai ont pausar nòstre entendament. Dins aquel roman, res se pòt pas legir al primièr gra. Vesem la realitat s’escapar (s’escafar ?) frasa aprèp frasa, pagina aprèp pagina. Las metafòras se seguisson a bon ritme. Atanben, pòt arribar al legeire de saber pas pus va, e quitament se l’autor lo vòl menar endacòm. Es aquò, entre maitas causas, que fa lo fachin de l’òbra bodonenca, una òbra sens egala. Ni per tot, coma sovent dins la vida, e mai que mai amb Joan Bodon, la mòrt ven en cantant. Atal vira la ròda dels grands jorns… Bodon a cada torn, Bodon totjorn !
Sèrgi Viaule
03/2020
Retour au sommaire des articles
Réalisation : William Dodé - www.flibuste.net | Graphisme www.charlottelambert.net | IEO Difusion - IEO/IDECO - ZA plaine St-Martin - 81700 Puylaurens Remonter Tornar pujar